LEREN WORDT MAKKELIJKER DOOR JE MINDSET TE VERANDEREN

“Zo ben ik nou eenmaal” of “karakter kun je niet veranderen” zijn twee uitspraken die je vast wel eens iemand in je omgeving hoort zeggen. Of misschien komen die ook wel eens in jouw hoofd voorbij. Ik wil niet onbeleefd zijn, maar dat zijn het soort gedachten dat ervoor zorgt dat je geen meter vooruitkomt. Met deze mindset hou je jezelf klein. Zo lopen anderen je voorbij, hebben ze meer succes of verdienen ze meer geld. Doet zeer, hè? 

TALENT

Het is soms best lastig om van jezelf te zeggen dat je ergens goed in bent. Misschien voelt het als opscheppen, of misschien denk je dat anderen ergens eigenlijk toch wel een stuk beter in zijn. In mijn werk als decaan gaat het regelmatig over het leren kennen van eigen kwaliteiten en het is opvallend hoeveel leerlingen niet weten of niet durven zeggen waar ze goed in zijn. Dat is niet vreemd, reflecteren moet je leren. Talent is een aangeboren aanleg of begaafdheid en stelt jou op een natuurlijke manier in staat iets goed te doen.

Je kunt talent op verschillende manieren interpreteren. Je kunt talent zien als iets dat per definitie competitief is: iemand met een talent is beter dan het gros van de mensen in zijn of haar omgeving, zoals iemand die op topniveau tennist. 

Een andere manier van naar talent kijken is het zien als iets binnen jezelf. Een voorbeeld: ik ben empathisch ingesteld dus ik kan me goed inleven in andere mensen. Ik ben minder goed in small talk, daar moet ik moeite voor doen. Je zou dus kunnen zeggen dat ik een talent heb voor het kunnen begrijpen wat een ander voelt, minder voor onderhoudend converseren.

WELKE MANIER SPREEKT JOU MEER AAN?

Mij de tweede in ieder geval, omdat die veel vriendelijker is voor mezelf. Die doet me inzien dat ik ook ergens goed in ben. Die eerste zorgt juist eerder voor onzekerheid want die vraagt van me dat ik mezelf met anderen vergelijk. En welke van de twee zou beter zijn voor een leerproces? Jezelf de hele tijd vergelijken met anderen die overal beter in zijn dan jij, of juist een manier van denken die uitgaat van de kracht in jezelf? 

Een interessante vraag hierin is of onze intelligentie en vaardigheden vaststaan of dat ze ontwikkeld kunnen worden. Het wetenschappelijke fundament voor deze theorie is gelegd door Carol Dweck. Zij heeft jarenlang onderzoek gedaan naar waarom sommige mensen kunnen blijven leren en anderen structureel vastlopen. De conclusie is dat er eigenlijk twee soorten mindsets zijn: een growth mindset of een fixed mindset. Deze mindset is deels aangeboren en deels aangeleerd, en vorm je vaak al in je vroege jeugd. Je omgeving (gezin en onderwijs) heeft hier erg veel invloed op. 

FIXED (VASTE/STATISCHE) MINDSET

Ik ben er of goed in, of slecht.
Als ik gefrustreerd raak, dan geef ik op.
Ik hou er niet van om uitgedaagd te worden.
Als ik faal, dan ben ik dus niet goed in wat ik doe.
Vertel me dat ik slim ben.
Als jij succesvol bent, dan voel ik me bedreigd.

Reid Wilson

Mensen die een statische manier van denken hebben, hebben dus de overtuiging dat capaciteiten vaststaan. Dingen waar ze minder goed in zijn proberen ze te vermijden, want dan kunnen ze namelijk ook niet falen. Perfectionisme en faalangst zijn problemen die vaak met deze mindset samengaan en die kunnen nieuwe ervaringen en groei in de weg staan waardoor iemand sneller opgeeft. Iemand met een fixed mindset kan continu op zoek zijn naar bevestiging voor zijn of haar intelligentie en wil graag slim lijken. Beperkende gedachten (daar schreef ik een tijdje terug een blogpost over, klik) spelen bij deze mindset een grote rol.

GROWTH (GROEI) MINDSET

Als ik gefrustreerd raak, dan zet ik door.
Ik wil mezelf uitdagen.
Als ik faal, dan leer ik.
Vertel me dat ik hard mijn best doe.
Als jij succesvol bent, dan inspireert me dat.

Reid Wilson

Mensen met een op groei gerichte mindset zijn ervan overtuigd dat capaciteiten verder ontwikkeld kunnen worden, op ieders eigen tempo en met de juiste begeleiding. Falen betekent voor iemand met een growth mindset dat er simpelweg nog wat meer geoefend moet worden en dat je door moet zetten. Iemand met deze manier van denken gaat dan ook goed op feedback of kritiek.

MAAR HOE VERANDER JE DIE MINDSET DAN?

Je manier van denken veranderen kan best een uitdaging zijn omdat het vaak zo’n gewoonte is geworden. Ik geef je een paar tips om je een duwtje in de juiste richting te geven: 

  1. Word je bewust van je gedachten. 
    Het is helemaal niet vreemd dat je soms onzekere gedachten hebt, die heeft iedereen. Het helpt al enorm als je weet dat ze er zijn. Vaak kun je ze dan al een deel ontkrachten.
  2. Als je merkt dat je zulke gedachten hebt: veroordeel jezelf niet. 
  3. Realiseer dat je kunt kiezen hoe je ermee omgaat.
    Hoe je omgaat met gebeurtenissen in het leven is een keuze. Je kunt bij elke tegenslag in een slachtofferrol kruipen en jezelf afvragen waarom het nou precies jou in godsnaam moet overkomen, of je geeft jezelf de tijd om te balen en een potje te janken en zet vervolgens je schouders eronder om er wat aan te gaan doen. Als je iets raars zegt in een sociale situatie kun je er honderden keren aan terugdenken en je keer op keer blijven schamen (ken je dat, dat je ’s nachts voordat je in slaap valt ineens aan verschrikkelijk gênante dingen denkt waardoor je helemaal begint te zweten en een soort van opvlieger krijgt en ineens niet meer kunt slapen?), maar je kunt ook proberen die gedachte naast je neer te leggen en je er niet meer rot over te voelen. Oefening baart kunst. 
  4. Ga handelen vanuit een groeimindset. 
    Als jij je gedrag maar vaak genoeg aanpast, volgt de juiste gedachte uiteindelijk vanzelf. Doe je maar vaak genoeg bewust een bepaalde handeling, dan wordt ‘ie op een gegeven moment onbewust. Mooi hè, hoe de hersenen werken? (: 
  5. Probeer niet op falen of presteren te focussen, maar op groei, inspanning, leren en het proces. 
    Leer jezelf aan dat het niet gaat om het resultaat, maar dat het veel belangrijker is dat je je volledig hebt ingezet of hard je best hebt gedaan. Juist door fouten te maken leer je. Mijn vroegere rij-instructice zei: “Je kunt pas paardrijden als je tenminste één keer van je paard bent gevallen”. En ook: “Een onderdeel van leren paardrijden is leren hoe je moet vallen en je goed terechtkomt.” Wijsheden op een presenteerblaadje aangereikt! 
  6. Pas je manier van becomplimenteren aan op een growth mindset. 
    Richt ook je complimenten op het proces (“Wat heb je hard gewerkt!”), de inspanning (“Als je zo blijft trainen als vandaag, dan ga je echt stappen maken.”) en de groei (“Deze keer ging veel beter dan vorige keer.”). 

Kortom, wees wat liever voor jezelf! Heb jij een growth of een fixed mindset? 

Liefs, 
Lotte